Konkordato Nedir?

Konkordato, tanımı itibariyle, bir borçlunun ticari durumunun sarsılmış olması nedeni ile alacaklıların, alacaklarını belli bir plana göre almaları konusunda kendi aralarında vardıkları ve mahkemece de onaylanan bir anlaşmadır. Konkordato müessesesi hâlihazırda İİK’nın 285 ila 309 maddeleri arasında düzenlenmektedir.

KONKORDATO TÜRLERİ NELERDİR?

Üç tür konkordatoya hukukumuz cevaz vermektedir:

Adi Konkordato,
İflastan sonra konkordato ve
Mal varlığının terki suretiyle konkordato.

Ülkemizde “Adi Konkordato” uygulaması ön plana çıkmaktadır. Adi konkordato için müracaatında bulunan taraf, alacaklılardan iki talepte bulunabilir:

Borçların indirime tabi tutulması

veya

Borç ödeme vadelerinin uzatılması/değiştirilmesi.

KONKORDATOYA KİMLER MÜRACAAT EDEBİLİR?

Borçlu: Borçlarını vadesinden ödeyemeyen veya ödeyememe riski olan her borçlu konkordato talep edebilir. Konkordato talebi için iflasa tabi olmak veya borca batık olmak şartı aranmaz;

veya

Alacaklı: Konkordato, alacaklılar tarafından da talep edilebilir. İflasa tabi bir borçlu hakkında, iflas talep etme hakkına sahip olan alacaklı, bu borçlu hakkında konkordato da talep edebilir. İflasa tabi olmayan borçlular hakkında ise alacaklılar, konkordato talep edemez.

KONKORDATO İÇİN NEREYE MÜRACAAT EDİLMELİDİR?

Konkordato, iflasa tabi borçlularda, faaliyet merkezinin bulunduğu yerdeki; iflasa tabi olmayan borçlularda ise yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi’nden talep edilebilir.

KONKORDATO TALEBİNE EKLENECEK BELGELER NELERDİR?

Talep sahibi borçlu veya alacaklı mahkemeden açıkça geçici mühlet talep etmelidir. Geçici mühlet talebine ilişkin dilekçeyle birlikte İİK m. 286’da sayılan belgelerin de eklenmesi gerekmektedir. Buna göre konkordato başvurusu için gerekli olan evraklar şunlardır:

1) Konkordato ön projesi.

2) Türk Ticaret Kanununa göre hazırlanan son bilanço,

3) Gelir tablosu,

4) Nakit akım tablosu

5) TTK ve VUK uyarınca hazırlanan ara bilanço ile aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilanço

6) Ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin e-defter berat bilgileri,

7) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ait olup defter değerlerini içeren listeler,

8) Tüm alacak ve borçları vadeleri ile birlikte gösteren liste ve belgeler.

9) Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste.

10) Konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tablo.

11) Sermaye Piyasası Kurulu veya Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşu tarafından hazırlanan makul güvence veren denetim raporu ile dayanakları.

12) Konkordato Ödeme Planı

Tüm bunların yanı sıra yine aynı madde hükmüne borçlunun, konkordato sürecinde mahkeme veya komiser tarafından istenebilecek diğer belge ve kayıtları da ibraz etmek zorunluluğu mevcuttur.

Sayılı belgeler içinde konkordato ön projesine ayrıca değinmek gerekir. Kanunda ön projede bulunması zorunlu olan unsurlara yer verilmiştir. Konkordato kapsamındaki borçların ödenebilmesi için borçluya ait malların satışı planlanmışsa bu husus da ön projede belirtilecektir. Bunun dışında borçlu, ticari faaliyetlerine devam edecekse ve alacaklılarına borçlarını ödeyecekse gerekli olan mali kaynaklarını da somut bir şekilde ön projede göstermek zorundadır. Konkordato ön projesini, iyileşmesinin nasıl gerçekleşeceğinin genel bir fotoğrafı olarak görmek gerekir. İyileşmenin ilk planda gerçekleşeceğinin somut olarak anlaşılması, bu aşamada yeterlidir. Bu bağlamda projede, gelecekteki nakit akışı kaynağı, bu akışın gerekçesi ve temelleri, tasarruf önlemleri açıkça ortaya konulmalıdır. Projede, alacaklıları cezbedecek, onların bu projeyi kabul etmesini kolaylaştıracak hususların yer alması gerekmektedir. Bu aşamada belirtmek gerekir ki, ön proje ile en azından mevcut malvarlığı ile teklif edilen oranın karşılanabileceğinin ortaya konulması aranmalıdır.

Hâkim, Kanun’da öngörülen belgelerin eksiksiz olarak sunulduğunu tespit ederse derhal geçici mühlet kararı verecektir.

KONKORDATO SÜRECİ NASIL İŞLER?

Konkordato sürecinin, başvurudan itibaren en önemli aşamaları şöyledir:

Mahkeme tarafından borçluya konkordato mühleti verilmesi;

Geçici mühlet verilmesi
Kesin mühlet verilmesi
Alacaklılar toplantısı ve
Mahkeme tarafından konkordatonun tasdik edilmesi.

KONKORDATO SÜRESİ NE KADARDIR?

Geçici mühlet kararı üç aydır, mahkeme gerekli koşulların varlığı halinde talep üzerine bu süreyi iki ay daha uzatabilir.

Geçici mühlet içerisinde borçlunun veya konkordato isteyen alacaklının talebi ile mahkeme kesin mühlet kararı verebilecektir. Kesin mühlet kararı için konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün gözükmesi gerekmektedir. Bu halde mahkeme borçluya bir yıllık kesin mühlet kararı verecektir. Kesin mühlet mahkeme kararı ile en fazla 6 ay daha uzatılabilir.

Tüm süreler hesaba katıldığında konkordato süreci en fazla 23 aylık bir süreçten oluşmaktadır.

GEÇİCİ MÜHLET SÜRESİNCE BORÇLUNUN YAPABİLECEKLERİ NELERDİR?

Mahkeme, geçici mühlet kararı ile birlikte, geçici konkordato komiseri de atayacaktır. Geçici mühlet içerisinde borçlunun tasarruf yetkisi sınırlandırılmıştır, bu yetki borçlunun üzerindedir; fakat borçlu tasarruf yetkisini komiserin nezaretinde kullanmaktadır.

İİK m. 297 f.2 gereğince borçlunun, rehin tesis etmesi, kefil olması, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını kısmen dahi olsa devretmesi ve takyit etmesi ve ivazsız tasarruflarda bulunması mahkemenin iznine tabidir. Mahkeme bu işlemler hakkında karar vermeden önce komiserin ve alacaklılar kurulunun görüşünü almak zorundadır.

KONKORDATO NASIL İŞLER?

Konkordatonun müzakere edileceği alacaklılar toplantısından önce komiser, kimlerin borçludan alacaklı olduğunu tespit edebilmek amacıyla, alacaklıları alacaklarını bildirmeye davet eder. Komiser tarafından yapılacak ilan ile alacaklılar, ilan tarihinden itibaren on beş gün içinde alacaklarını komisere bildirirler. Alacaklılar tespit edildikten ve komiser ve borçlu tarafından konkordato projesine son hali verildikten sonra, yine bir ilan ile alacaklılar konkordato müzakeresi için toplantıya çağrılırlar. Bu toplantıda, alacaklılar konkordato projesini kabul veya reddedebilirler. İlgili madde gereğince konkordato projesi, kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısı veya kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birinin ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk nisaplarından birinin yakalanması halinde konkordato alacaklılar tarafından kabul edilmiş olacaktır. Bu işlemler tamamlandıktan sonra komiser tarafından kesin mühlet içinde dosya mahkemeye tevdi edilir.

Geçici ve kesin mühlet kararını veren asliye ticaret mahkemesi artık konkordatonun tasdiki yargılamasına başlayıp bu konuda kararını vermek zorundadır. Mahkeme konkordatonun tasdikine ilişkin kararını, her halde kesin mühlet içerisinde vermiş olmalıdır. Kesin mühlet içinde karar verilemiyorsa, mahkeme, karar verilinceye kadar mühletin etkilerinin devamına hükmedebilecektir. Fakat bu süre altı ayı aşamayacaktır.

Konkordatonun tasdik edilebilmesi için teklif edilen tutarın, borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması, teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması, kanunda öngörülen nisaplardan biri ile konkordatonun alacaklı ve alacak çoğunluğu ile kabul edilmiş olması, işçilik alacaklarının tam olarak ödenmesi ve mühlet içerisinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının, alacaklı bundan açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmış olması ve yargılama giderleri ile harçların tasdik kararından önce mahkeme veznesine depo edilmiş olması halinde konkordato mahkemece tasdik edilecektir.

KONKORDATONUN HÜKÜMLERİ NELERDİR?

Geçici mühlet, kesin mühletin etkilerini haizdir. Mühlet kararlarının en önemli etkisi, alacaklıların borçluya karşı takip başlatamaması, başlamış takiplere de devam edilemeyecek olmasıdır. Buna göre;

İcra takipleri durur,
Rehinli mal satılamaz,
İşçi alacakları kapsam dışındadır,
Müstakbel alacağın devri hükümsüzdür,
Sözleşmeler devam edecek olup sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmasa dahi sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemeyecektir,

Konkordato talep eden, tarafı olduğu ve konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen sürekli borç ilişkilerini, komiserin uygun görüşü ve mahkemenin onayıyla herhangi bir zamanda sona erecek şekilde feshedebilir,
Konusu para olmayan alacaklar geçici mühlet tarihi itibariyle, alacaklı tarafından paraya çevrilecek ve komisere bildirilecektir. Komiser alacaklı tarafından bildirilen rakamı kabul etmek zorundadır,
Konkordato mühletinin, daha önce konulmuş hacizleri kaldırıcı bir etkisi bulunmamaktadır.

KONKORDATO KARARINA KARŞI KANUN YOLU VAR MIDIR?

Konkordato hakkında verilen karara karşı borçlu veya konkordato talep eden alacaklı, kararın tebliğinden; itiraz eden diğer alacaklılar ise tasdik kararının ilânından itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurabilir.

İlgili yazılar